Cmentarz - dobro wspólne


Wywiad z ks. dr. Markiem Zawadzkim - proboszczem par. św. Michała Archanioła w Płońsku na temat prac planowanych na cmentarzu parafialnym.

xMF: Zbliża się listopad – miesiąc kiedy nasz wzrok i myśli szczególnie często biegną ku cmentarzom. To miejsce napełnia nas tęsknotą, nostalgią, nadzieją spotkania z Bogiem, może lękiem i zadumą nad uciekającym nam życiem. A jakie myśli rodzą się w głowie Księdza Proboszcza, kiedy patrzy na nasz cmentarz?

xMZ: Niestety, proboszcz to nie jest człowiek, który może sobie pozwolić tylko na metafizyczne, egzystencjalne czy nawet czysto religijne myślenie o cmentarzu. W końcu jest to miejsce powierzone jego konkretnej trosce i opiece. Zwłaszcza we współczesnym świecie, kiedy wielu ludzi nie słyszy już słów głoszonych z ambony, bo po prostu nie ma ich w kościele. Cmentarne krzyże to dla nich często jedyne „homilie” jakie na temat sensu życia i ludzkiego przeznaczenia mogą usłyszeć. A tam gdzie zaduma nad sensem życia i przeznaczeniem, tam wcześniej czy później musi pojawić się pytanie o Boga. Stąd troska proboszczów o cmentarz w wymiarze duszpasterskim, czyli duchowym i materialnym. Jedno jest z drugim ściśle związane.

- I jedno i drugie nie jest łatwe. Zwłaszcza w ostatnich tygodniach…

- Nie tylko. W pewnym sensie przyzwyczaiłem się do tego, że słowo „cmentarz” zawsze wiąże się z nieprzyjemnymi sytuacjami i trudnymi rozmowami. I tak jest w każdej parafii. U nas na przykład, od ponad 20 lat pewna rodzina skarży parafię do sądów zarzucając, że „pobudowaliśmy” cmentarz zbyt blisko ich zabudowań. Jest to absurd, bo cmentarz był w tym miejscu wcześniej niż ich domostwo. To stara sprawa. Ostatnio pojawiła się nowa. Po ogłoszeniu planów przebudowania alei głównej zgłosiła się grupa dysponentów grobów, którzy nie zgadzają się na konieczne zmiany.

- Czy zmiany, o których mówi Ksiądz Proboszcz są rzeczywiście konieczne? Czy nie może zostać jak było?

- Żeby dyskutować nad koniecznością lub niekoniecznością zmian, musimy zdać sobie sprawę z kilku konkretnych faktów, które rzadko przychodzą nam do głowy kiedy odwiedzamy parafialny cmentarz. Po pierwsze, tak jak każda rzecz materialna powierzona naszej trosce, cmentarz musi być utrzymany. Na to utrzymanie składają się opłaty dla pracowników cmentarza (ok. 200 000 zł rocznie), wywóz śmieci (ok. 60 000 zł rocznie) oraz opłaty za wodę i prąd. To ogromne pieniądze; zwłaszcza wywóz śmieci. Zmarli potrzebują naszej modlitwy i nawrócenia. Cała reszta – wieńce, wiązanki, znicze, pomniki – to coś, co robimy tak naprawdę dla siebie. To trochę wstrząsająca prawda, ale tak jest. Oprócz utrzymania, nakładu ogromnych środków finansowych wymagają inwestycje. W przypadku naszego cmentarza najbliższe inwestycje to remont zabytkowej grabarzówki, remont i duszpasterskie wykorzystanie kaplicy oraz nowe ogrodzenie. Bardzo ostrożny kosztorys tych prac przekracza grubo 1 mln zł. A prace trzeba wykonać. Stąd potrzeba zmian.

- Na czym polegają zmiany?

- Środki na utrzymanie cmentarza pochodzą z pochówków i tzw. „prac cmentarnych”, czyli budowy i remontów pieczar (chodzi o prace ziemne, bo co nad ziemią wykonują kamieniarze). Środki na inwestycje bierzemy z rozpoczęcia dzierżawy grobów i przedłużenia dzierżawy. Dlatego zmiany będą polegały na pozyskaniu z ponad ośmiometrowej alei głównej rzędu nowych grobów do wydzierżawienia. Nadmierna szerokość alei powstała pod wpływem pierwotnych planów Urzędu Miasta Płońska, by w centrum alei poprowadzić rurociąg do przesyłu ciepłej wody tzw. kolektor. Potem miasto zrezygnowało z tych planów; pozostała szeroka aleja. I tu wywiązał się cały konflikt. Już za ks. Goleniewskiego, dysponenci grobów wzdłuż głównej alei nie zgodzili się na dobudowanie rzędu grobów po obydwu jej stronach. Byłoby to rozwiązanie optymalne z punktu widzenia ekonomii i estetyki. Teraz nie zgodzili się na podwójny rząd grobów pośrodku alei. Ostatecznie powstanie rząd pojedynczych grobów, który podzieli aleję na dwie aleje o trzymetrowej szerokości. Na wysokości grobu dzieci nienarodzonych zostanie wytyczony plac zgromadzeń religijnych. Nie jest to rozwiązanie wymarzone i optymalne. Ale niestety, jeśli nie jesteśmy w stanie zrezygnować z odrobiny własnego dobra dla powiększenia dobra wspólnego, to osiągnięte wyniki nigdy nie spełnią naszych marzeń. Tak to działa w każdej ludzkiej społeczności: parafii, mieście, Ojczyźnie…

- A brama od ul. Wolności?

- Ten temat poruszyłem już w moim liście do 23-ech dysponentów grobów, którzy nie zgadzają się na zmiany. Zacytuję prawie dosłownie: „Cmentarz, jako miejsce wiecznego spoczynku zmarłych, poświęcony lub pobłogosławiony, jest miejscem świętym; posiada charakter sakralny; odzwierciedla życie religijne parafii (zob. Instrukcja o cmentarzach parafialnych, nr 2, w: XLIII Synod Diecezji Płockiej, Płock 2015, str. 626). Ta definicja cmentarza katolickiego jako pierwszy przymiot tego miejsca podaje „świętość”, „sakralność”, tzn. oddzielenie od jakiejkolwiek świeckiej aktywności i działalności. Stąd najstarsze cmentarze katolickie, podobnie jak świątynie katolickie posiadają jedno wejście główne, aby zapewnić oddzielenie przestrzeni „świętej” od przestrzeni „świeckiej”. Na cmentarzu katolickim w Płońsku aleja główna stała się traktem komunikacyjnym z jednej części miasta do drugiej, co bardzo naruszało charakter sakralności tego miejsca. W tym celu postanowiłem zlikwidować trzecią bramę wjazdową na cmentarz od strony ul. Wolności. Pragnę pozostawić tylko furtkę umożliwiającą indywidualnym osobom, a nie grupom, wejście na cmentarz. Zwróciłem się do Pana Burmistrza, aby miasto wykonało nowy trakt komunikacyjny obok cmentarza. Do mojej prośby przychyliły się władze samorządowe miasta Płońska.

- I na koniec sprawa, która budzi największe emocje: pieniądze za dzierżawę grobów.

- W sprawie opłat cmentarnych, na wszystkich cmentarzach katolickich Diecezji Płockiej weszło nowe prawo uchwalone przez XLIII Synod Diecezji Płockiej w roku 2015. Nowe prawo pozostaje w całkowitej zgodzie z cmentarnym prawem państwowym obowiązującym w Polsce. W punkcie 20 Instrukcji o cmentarzach parafialnych Prawodawca stwierdza:

„Ofiary pieniężne, związane z prowadzeniem cmentarza parafialnego, należą do parafii. Są to:

  1. pokładne /placowe/ - ofiara składana właścicielowi cmentarza w chwili powstania nowego grobu lub użycia miejsca w grobie głębinowym, przyznająca prawo do użytkowania tego miejsca przez okres 20 lat, w tym także do stawiania nagrobków za zgodą proboszcza;
  2. prolongata – ponowna ofiara za prawo użytkowania miejsca na cmentarzu, składana właścicielowi cmentarza po upływie 20 lat od daty pochówku w danym miejscu,
  3. inne /zob. Regulamin cmentarza katolickiego, XLIII Synod Diecezji Płockiej, str. 688-695/

Natomiast cytowane w piśmie do mnie skierowanym przepisy ustawy „O cmentarzach i chowaniu zmarłych” z dnia 31 stycznia 1959 roku określają jedynie maksymalny czas dzierżawy placu na cmentarzach w Polsce, która wynosi 20 lat i częstotliwość pochówku w grobie ziemnym pojedynczym. Prawo państwowe nie wypowiada się na temat wysokości opłat związanych z dwudziestoletnią dzierżawą placu na cmentarzu grzebalnym, pozostawia to właścicielom cmentarzy w Polsce. Jednakże spory prawne pozostawmy prawnikom. Uważam, że nowe przepisy wprowadzone przez XLIII Synod Diecezji Płockiej są bardziej przejrzyste i przyjazne dla użytkowników katolickich cmentarzy. Wymagają jedynie więcej zaufania do tych, którzy je wprowadzają.

Rozmawiał ks. Michał

 

 

 

Ogłoszenia

Miejskie Centrum Kultury i nasza Parafia zapraszają w niedzielę, 19…
Miejskie Centrum Kultury i nasza Parafia zapraszają w niedzielę, 19…
Do 8 listopada trwa Oktawa Uroczystości Wszystkich Świętych. Każdego dnia…

Popularne artykuły

Drodzy Parafianie! Już w najbliższym czasie (10 - 12 grudnia br.) staniemy się świadkami nawiedzenia naszej Parafii przez św. Michała…
Wywiad z ks. dr. Markiem Zawadzkim - proboszczem par. św. Michała Archanioła w Płońsku na temat prac planowanych na cmentarzu…
Parafia św. Michała Archanioła w Płońsku zaprasza na pielgrzymkę śladami Pana Jezusa Termin: Ferie zimowe 2018 r. ZIEMIA ŚWIĘTA –…

Kalendarz liturgiczny

Informujemy, że ta strona wykorzystuje pliki cookies, które dostarczają nam danych statystycznych o ruchu użytkowników. Jeśli nie zgadzasz się na wykorzystanie plików cookies, zmień ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie ze strony oznacza zgodę na wykorzystanie plików cookies. Politykę cookies